Mutfak gideri neden hep aynı yerden tıkanır?
Mustafa Özçelik 7 dakika okuma
Mutfak lavabom tıkandı diye arayanların anlattığı sahne birbirine benzer: su önce yavaşlar, sonra bulaşık makinesi çalışınca evyeden geri gelir. Bu, tuvalet tıkanıklığı değildir. Mutfakta boruya yapışan şey yağdır; saç ya da ıslak mendil değil.
Mutfak gideri açma işinin bir kısmı evde, evyenin altındaki sifonda biter. Bir kısmı yatay hatta soğuyup katılaşmış yağ tabakasıdır; onu deterjan çözmez. Aşağıda bu ikisini ayırıyoruz.
Yağ neden borunun içinde kalır?
Kızartma yağı, et suyu ve sos evyeden sıcak gider. Boru ısınınca yağ akar gibi durur. Birkaç metre sonra su soğur, yağ boru çeperine yapışır, sonraki yıkamalar aynı noktaya yeni katman ekler. Zeytinyağı oda sıcaklığında akıyor diye boruya zararsız değildir. Bitkisel yağ, kızartma artığıyla karışınca çepere yapışkan bir tabaka bırakır.
Yemek artıklarını öğütüp göndermek yağı yok etmez, yalnızca parçalar. Küçük parçalar yağ tabakasına tutunur, geçidi daraltır. Mutfak gideri sürekli tıkanıyor diyorsanız sebep çoğu zaman bu birikimdir, “eski boru” diye geçiştirilecek bir arıza değil.
Mutfak lavabosu tıkandığında sifonu sökün
Evyenin altındaki şişe ya da dirsek sifon, kokunun geri gelmesini keser ve iri artığı tutar. Su yalnızca o evyede gölleniyorsa önce buraya bakın. Bulaşık makinesi ve ikinci göz aynı anda duruyorsa sifon yetmez; tıkanıklık daha ileridedir.
- 01
Altına leğen koyun
Sifonun içinde kirli su vardır. Dolap tabanını ve alt komşunun tavanını bu su kirletmesin.
- 02
Rakorları elle gevşetin
Plastik rakoru penseyle ezmeyin. Conta yırtılırsa su, tıkanıklık açılsa bile damlamaya devam eder.
- 03
İçini çöpe boşaltın
Yağlı artığı tekrar boruya itmeyin. Sifonu sıcak değil ılık suyla yıkayıp contayı yuvasına oturtun, rakoru el sıkımında kapatın.
- 04
Kovayla deneyin
Sifonu taktıktan sonra hemen bulaşık makinesini çalıştırmayın. Evyeye bir kova su dökün. Su iniyorsa tıkanıklık sifondaydı. İnmiyorsa durun.
Kimyasal döktüyseniz sifonu sökmeyin. Gövdede göllenmiş sıvı göze ve cilde sıçrar. Önce bize söyleyin.
Evyeye yağ ve artık gitmemeli
Sifonu temizlemek birikmiş yağı geri getirmez. Birikimi durdurmak, tavanın içindeki yağı boruya vermemekle olur.
- Kızartma yağını, et suyunu ve sosu soğutup bir kaba alın; kabı çöpe atın
- Yağlı tavayı önce peçeteyle silin, sonra yıkayın
- Çay telvesi ve pirinç suyla şişip dirsekte kalır; yumurta kabuğu da sert parça olarak oraya takılır
- Peçeteyi ve yağlı kağıt havluyu evyeye değil çöpe atın
Kaynar su yağ tıkanıklığını açar mı?
Açmaz, yerini değiştirir. Kaynar su evyenin hemen altındaki yağı eritir; aynı yağ birkaç metre ileride, su soğuyunca yeniden yapışır. Tıkanıklık “geçti” sanılır, ertesi hafta daha derinde geri gelir. PVC boru da ani kaynar suyla yumuşayıp sehim yapabilir.
Bulaşık deterjanı yağı askıda tutar, boru çeperindeki eski tabakayı sökmez. Karbonat ve sirke köpürür; sertleşmiş yağ tabakasına işlemez. Bu ikisini denediyseniz ve su hâlâ gölleniyorsa evde güvenli adım kalmamıştır.
Su iniyor ama evyeden kanalizasyon kokusu geliyorsa bu her zaman tıkanıklık değildir. Sifondaki su perdesi uzun süre kullanılmayınca kurur, koku borudan odaya döner. Evyeye bir sürahi su dökün. Koku kesilir, akış da normalse iş yağ tabakası değildir. Koku sürüyor ve su yavaşsa birikintiye bakılır.
Mutfak gider borusu su kaçırıyorsa
Tıkanıklık ile sızıntı aynı arıza değildir. Dolap içi ıslak, evye ise akıyorsa su büyük ihtimalle sifon rakorundan ya da kurumuş contadan kaçıyordur. Rakoru elinizle sıkmak yetmeyebilir; conta sertleşmişse yenisi gerekir.
Islaklık borunun tavana girdiği yerdeyse ya da alt katın tavanı lekeleniyorsa kaçak sifonda değildir. O noktayı tahminle kırıp bakmıyoruz. Mutfak gider borusu su kaçırıyor şikâyetinde önce bağlantıyı, sonra gömülü hattı ayırıyoruz. Gömülü hatta su gidiyorsa bunu kaçak tespitinde cihazla arıyoruz.
Dolap içindeki ıslaklık her zaman kaçak da değildir. Soğuk su borusu yazın terler; damla gider rakorundan gelmez. Boruyu kurulayıp bir saat bekleyin. Islaklık yalnızca gövdede kaldıysa conta aramayın, terlemedir.
Mutfak ana gider tıkanması nasıl belli olur?
Tek evye yavaş, bulaşık makinesi rahatsa sorun o gözün sifonundadır. Makine boşalınca evye kabarıyor, yan göz de aynı anda doluyorsa tıkanıklık ikisinin birleştiği hatta ya da dairenin mutfak ana giderindedir. Tuvalet ve banyo da aynı dakikada geri tepiyorsa mutfakla sınırlı değildir; bina iniş borusuna bakılır.
Bu ikinci halde evyeye su dökmeye devam etmek alt kata su indirir. Makineyi durdurun, alt komşuya haber verin, bizi arayın.
Bulaşık makinesinin tahliye hortumu, evye taşma seviyesinin üstüne çıkıp sonra sifona inmelidir. Hortum düz bağlanırsa tıkanan evyenin suyu makinenin içine dolar. Hortumu biz bağladıysak bu kıvrımı yerinde kontrol ederiz; makinenin kendi arızası ayrı iştir.
Biz mutfak giderini nasıl açıyoruz?
Sifon temiz, su hâlâ duruyorsa yağ tabakasını yüksek basınçlı su jetiyle boru çeperinden sökeriz. Sertleşmiş tabaka ve yabancı cisimde robot spiral kanal açma makinesi devreye girer. İkisini de tıkanıklık açma sayfasında anlattık; mutfakta fark, yağın hat boyunca yapışmış olmasıdır, tek bir tıkaç aramayız.
Aynı evye birkaç haftada yeniden doluyorsa kamerayla bakarız. Çökme ya da ters eğim varsa jeti tekrar basmak yağın biriktiği çanağı bırakır; o parçayı değiştiririz. Tezgâhı ve dolap içini örtüyoruz, bitince örtüleri toplayıp zemini siliyoruz. Gideri açamadığımız işte ücret istemiyoruz. Lavabo sifonundaki saç yumağının adımları ayrıdır; onları lavabo gideri yazısında anlattık.
Mutfak gideri açma fiyatı neye bağlıdır?
Bu sayfada tutar yok. Evyenin altındaki sifon ile dairenin yatay hattındaki yağ tabakası aynı süre değildir; görmeden tek ücret söylemek yanıltır. Ne yapılacağı belli olan işi telefonda konuşuruz. Belli değilse gelip bakar, jet ya da spiral gerekip gerekmediğini başlamadan söyleriz. Onayınız olmadan dolabı sökmüyoruz. Conta, boru parçası ya da gömülü hatta müdahale çıkarsa bunu ayrıca konuşuruz. Kalemlerin genel mantığını tesisat fiyatları yazısında anlattık.
- Tıkanıklık yalnızca sifonda mı, yoksa yatay hatta mı
- Bulaşık makinesi aynı kolu mu kullanıyor
- Yağ tabakası mı, yoksa çökme ya da kırık mı
- Conta ve boru parçası değişecek mi